Phobjikha to szeroka, płaskodenna dolina polodowcowa na wysokości około 3000 metrów, pozbawiona lasu pokrywającego resztę kraju — otwarta niecka bagien i karłowatego bambusa otoczona wzgórzami. Jest najważniejszym zimowiskiem żurawia czarnoszyjego w Bhutanie, a dolina zorganizowała się wokół tych ptaków.
Żurawie
Około trzystu żurawi przylatuje z Wyżyny Tybetańskiej pod koniec października i zostaje do połowy lutego. To ptak naprawdę czczony: tradycja głosi, że po przylocie okrążają klasztor Gangtey trzy razy i tak samo przy odlocie.
Najwyraźniejszy dowód, jak poważnie się to traktuje, na pierwszy rzut oka jest niewidoczny. Gdy do Phobjikhy doprowadzano prąd, dolina zdecydowała się zakopać linie energetyczne pod ziemią zamiast rozwieszać je na słupach, ponieważ żurawie zderzają się z kablami. To kosztowna decyzja dla niewielkiej rolniczej społeczności i mówi niemal wszystko, co trzeba wiedzieć o tym miejscu.
Centrum Informacyjne Żurawia Czarnoszyjego na skraju doliny ma lunety, czatownię i krótki film. Najlepiej obserwować wczesnym rankiem i późnym popołudniem, gdy ptaki przemieszczają się między noclegowiskiem a żerowiskiem. Nie należy wchodzić w bagno.
Gangtey Goenpa
Gangtey Goenpa, na ostrodze nad doliną, jest największym klasztorem szkoły ningma w zachodnim Bhutanie, założonym w XVII wieku przez wnuka Pemy Lingpy. Przez dekadę prowadzono tu gruntowną restaurację metodami tradycyjnymi po tym, jak korniki uszkodziły więźbę, a stolarka we wnętrzu jest wyjątkowa.
Ścieżka przyrodnicza
Gangtey Nature Trail to najlepszy krótki spacer w kraju pod względem stosunku wysiłku do nagrody: około półtorej godziny w dół od klasztoru, przez las sosnowy i obok niewielkiej wsi, aż na otwarte dno doliny. Na końcu jest niemal płasko i nie wymaga szczególnej kondycji.
Kiedy jechać i czego się spodziewać
Po żurawie trzeba przyjechać między końcem października a lutym; doroczne Święto Żurawia Czarnoszyjego odbywa się w Gangtey 11 listopada, z tańcami maskowymi i dziećmi wykonującymi taniec żurawi. Poza tym oknem dolina wciąż jest piękna, ale pozbawiona swojej głównej atrakcji.
Uprzedzam, że jest zimno. Na 3000 metrach, w otwartej dolinie, zimą, przy ograniczonym ogrzewaniu w gospodarstwach i małych pensjonatach — proszę zabrać znacznie więcej ciepłej odzieży, niż wydaje się potrzebne. Działa tu kilka gospodarstw agroturystycznych, a nocleg w takim, z piecem bukhari, bywa najlepiej zapamiętaną nocą całego pobytu w Bhutanie.